ổ mối
Định nghĩa
- Danh từ:
- Tổ của loài mối: Một cấu trúc hoặc nơi ở do một đàn mối xây dựng, thường được làm từ đất, gỗ mục, nước bọt và phân của chúng. Đây là nơi sinh sống, sinh sản và hoạt động của cả đàn mối.
- Nơi phát sinh, nguồn gốc của vấn đề (nghĩa bóng): Dùng để chỉ nơi bắt đầu, nguyên nhân sâu xa hoặc trung tâm của một tình huống phức tạp, rắc rối hoặc nguy hiểm.
Ví dụ sử dụng
Danh từ (nghĩa đen):
- Phía sau tủ sách phát hiện ra một ổ mối rất lớn. (Một tổ mối rất lớn được phát hiện phía sau giá sách.)
- Ổ mối thường được xây ngầm dưới lòng đất hoặc trong lõi các thân cây. (Tổ mối thường được xây dựng ngầm dưới đất hoặc bên trong thân cây.)
Danh từ (nghĩa bóng):
- Khu nhà trọ đó là một ổ mối của tệ nạn xã hội. (Khu nhà trọ đó là nơi phát sinh các tệ nạn xã hội.)
- Cơ quan cần tìm ra ổ mối của những tin đồn thất thiệt này. (Cơ quan cần tìm ra nguồn gốc của những tin đồn sai sự thật này.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "Phá ổ mối": Hành động tiêu diệt hoàn toàn một tổ mối (nghĩa đen) hoặc giải quyết triệt để một vấn đề từ gốc rễ (nghĩa bóng).
- Muốn bảo vệ ngôi nhà, trước hết phải phá ổ mối trong nền móng. (Để bảo vệ ngôi nhà, trước tiên phải tiêu diệt tổ mối trong nền móng.)
- Công an quyết tâm phá ổ mối tội phạm. (Công an quyết tâm triệt phá tận gốc ổ tội phạm.)
Biến thể và từ gần giống
- Tổ mối: Cách nói khác cùng nghĩa với "ổ mối" (nghĩa đen).
- Ổ dịch: Nơi bùng phát và lan truyền bệnh dịch. Có thể dùng với nghĩa bóng tương tự "ổ mối".
- Đầu não: Trung tâm chỉ huy, điều khiển (thường mang nghĩa tích cực hoặc trung lập, khác với "ổ mối" thường mang nghĩa tiêu cực).
Từ đồng nghĩa
- Nghĩa đen: Tổ mối.
- Nghĩa bóng: Căn nguyên, nguồn cơn, trung tâm (của rắc rối), đầu mối (xấu).
Thành ngữ liên quan
- "Trong ổ mối còn có kiến cánh": Thành ngữ ám chỉ trong một nhóm người xấu vẫn có thể có những cá nhân còn chút lương tri hoặc trong một tình huống rối ren vẫn tiềm ẩn những yếu tố bất ngờ khác.
- Đừng vội kết luận tất cả, trong ổ mối còn có kiến cánh mà. (Đừng vội kết luận mọi thứ, trong tình huống phức tạp vẫn có thể có điều bất ngờ.)